Checks and balances vormen de onderzoekstechnische organisatorische, juridische en andere randvoorwaarden die voor de opzet en uitvoering van een onderzoek moeten worden aangebracht met het doel om de kwaliteit en professionaliteit van het onderzoek en de betrouwbaarheid van de resultaten van het onderzoek te garanderen. Met checks wordt bedoeld de verschillende preventieve en repressieve beheerstechnische maatregelen om (de activiteiten van) de betrokken onderzoekers te beheersen, te controleren en zo nodig te corrigeren. Onder balances wordt verstaan een (evenwichtige) verdeling van taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden over de verschillende functies in een forensisch onderzoek.
Checks and balances zullen vooraf, gedurende en achteraf in het onderzoek moeten worden aangebracht. Onderzoekers doen er verstandig aan om de volgende maatregelen te treffen:
Organisatorische maatregelen, zoals onafhankelijk en deskundig toezicht, interdisciplinaire teams, chain of custody voor bewijsmateriaal en de inrichting van verschillende functies. De functies zijn in de eerste plaats de onderzoeksleiding en de verschillende uitvoerende rollen, maar ook dossiervorming en reflectie.
Regulering, zoals accreditatie en certificering, gedragscode, onderzoeksstandaarden en procedures.
Professionalisering, zoals training, permanente educatie, ‘peer review’, en audits.
Transparantie, zoals verantwoording afleggen over kennis en ervaring, (neven)functies, onderzoeksfilosofie, werkzaamheden, beschikbare gegevens en bevindingen.
