Maak de gemeenteraadsverkiezingen toegankelijk
Op 18 maart zijn er weer gemeenteraadsverkiezingen. Gemeenten hebben op basis van de Kieswet de belangrijke taak om ervoor te zorgen dat de verkiezingen zó worden georganiseerd dat iedere stemgerechtigde een stem kan uitbrengen. Dat geldt dus ook voor inwoners met een beperking.
VNG 17 februari 2026
Hieronder zetten we enkele aanbevelingen en links voor meer informatie op een rij.
Werk samen met ervaringsdeskundigen
De belangrijkste aanbeveling is om samen te werken met inwoners die ervaring hebben met een beperking. Zij kunnen waardevolle inzichten bieden over hoe de toegankelijkheid van verkiezingen kan worden vergroot. Gemeenten worden aangemoedigd om met hen in gesprek te gaan over:
- de inrichting en toegankelijkheid van stemlokalen
- de communicatie rondom de verkiezingen
- de voorlichting aan stembureauleden over toegankelijk stemmen
Praktische tips voor toegankelijk stemmen
Naast het betrekken van ervaringsdeskundigen zijn er diverse aanvullende maatregelen die gemeenten kunnen treffen:
- Informatie over drukte in stemlokalen: Vermeld in de verkiezingscommunicatie op welke momenten het doorgaans druk of juist rustig is. Dit helpt mensen met prikkelgevoeligheid om een geschikt tijdstip te kiezen om te stemmen.
- Tolk op afstand: Voor kiezers met een auditieve beperking kan een tolk op afstand worden ingezet. Dit vergroot de toegankelijkheid voor doven en slechthorenden. Meer informatie is beschikbaar via Toegankelijke stembureaus - Berengroep.
- Stemmal en stembox: Voor mensen met een visuele beperking zijn deze hulpmiddelen essentieel. De Oogvereniging biedt aanvullende tips.
- Prokkelduo’s: Gemeenten kunnen gebruikmaken van een Prokkelduo, bestaande uit 2 stembureauleden: 1 met een verstandelijke beperking en 1 zonder. Kijk voor meer informatie en aanmeldmogelijkheden op de website van Stichting Prokkel.
- Proefstemmen organiseren: Door een stemlokaal na te bootsen en toegankelijk in te richten, kunnen inwoners op een laagdrempelige manier oefenen met stemmen. Dit vergroot het vertrouwen en de zelfstandigheid van kiezers. Kijk voor meer informatie op Steffie.nl
- Prodemos geeft ook deze verkiezingen een verkiezingskrant uit. Gemeenten kunnen deze krant gratis bestellen. Meer informatie over de krant en hoe gemeenten die kunnen bestellen.
- Dementievriendelijke stembureaus: voorzitters, medewerkers of vrijwilligers van stembureaus kunnen een gratis online training 'Goed omgaan met dementie' volgen. Kijk op Dementievriendelijke stembureaus.
Handreiking Toegankelijk stemmen
Veel van deze en andere aanbevelingen zijn terug te vinden in Toegankelijk stemmen (pdf, 722 kB) een handreiking van de VNG en de NVVB.
