Deze e-cursus Wet open overheid geeft een goede basis, inzicht in wat de consequenties zijn van de regels uit de Woo en wat je zelf kan doen in de praktijk.
In de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen spreken regeringscommissaris Arre Zuurmond en voormalig gemeentesecretaris Arjan van Gils, in een gesprek dat nu live te bekijken is, met moderator Floris Lazrak over vragen die in veel gemeenten spelen. Waarom loopt de overheid vast door bureaucratie, angst en de AVG? Wat kunnen bestuurders en professionals doen? Waar moet de overheid eigenlijk over gaan? En wat is de kracht van de publieke professional?
Arjan van Gils is Oud-gemeentesecretaris Amsterdam en Arre Zuurmond is Regeringscommissaris informatiehuishouding.
00:00 - 25:30: Deel 1: Waarom de overheid vastloopt: Bureaucratie, angst en de AVG
25:30 - 39:15: Deel 2: Wat kunnen bestuurders en professionals doen?
39:15 - 01:03:28: Deel 3: Waar moet de overheid eigenlijk over gaan?
01:03:28 - eind: Deel 4: De kracht van de publieke professional
Zuurmond en Van Gils hebben samen tientallen jaren ervaring in het openbaar bestuur. In het gesprek schetsen zij hoe de overheid volgens hen steeds complexer is geworden. De groei van regels, toezicht en beleidskaders – door Zuurmond spottend de “bontkraag van de overheid” genoemd – staat volgens hen vaak haaks op het werk van professionals in de uitvoering. “Als een organisatie helden nodig heeft om tot prestaties te komen, dan is die organisatie eigenlijk ziek,” stelt Zuurmond.
Van Gils wijst vooral op de risico-aversie binnen het bestuur. Overheden durven minder te experimenteren uit angst voor fouten, politieke kritiek of druk vanuit de media. Tegelijkertijd laten crises zien dat het anders kan: in noodsituaties blijken organisaties juist snel en effectief te handelen. Volgens hem ligt de sleutel daarom in leiderschap, duidelijke keuzes en vertrouwen in de mensen die het werk daadwerkelijk uitvoeren.
Toch is het gesprek verre van somber. Beide bestuurders benadrukken dat de Nederlandse overheid internationaal gezien goed functioneert, maar dat verbetering mogelijk is. Door bijvoorbeeld minder bureaucratie, meer ruimte voor professionals en beter inzicht in wat er werkelijk gebeurt in de uitvoering.
Hoe kunnen gemeenten dat concreet organiseren? En welke rol spelen raadsleden, bestuurders en ambtenaren daarin?
In de aanloop naar de Gemeenteraadsverkiezingen op 18 maart 2026 geven politici en experts hun mening en visie over de belangrijke vraagstukken van nu. Onder leiding van moderator Floris Lazrak (partner bij AEPB Onderzoek en Advies) worden – met professionele diepgang – problemen gesignaleerd en interessante oplossingen voorgesteld.
Bekijk voor een compleet overzicht van alle debatten ons verkiezingsdossier.
