Een voormalig bestuurder van een failliet aannemingsbedrijf moet het volledige faillissementstekort betalen en krijgt een bestuursverbod van vijf jaar. De rechtbank Rotterdam wijst zijn verzoek om de aansprakelijkheid te halveren af. Ook het feit dat hij vóór het faillissement officieel als bestuurder was teruggetreden, verandert daar niets aan.

Een aannemingsbedrijf ging in augustus 2023 failliet. Volgens de curator had de voormalig bestuurder zijn taken onbehoorlijk vervuld. De administratie was niet op orde en de jaarrekeningen waren niet of te laat gepubliceerd. Bovendien waren er volgens de curator problemen met openstaande vorderingen en de overheveling van bedrijfsactiviteiten.
De curator stelde de bestuurder op grond van artikel 2:248 van het Burgerlijk Wetboek (BW) aansprakelijk voor het faillissementstekort. Dat bedroeg ten tijde van de dagvaarding ongeveer € 1,75 miljoen. Ook vorderde de curator een voorschot van € 650.000 en een bestuursverbod van vijf jaar.
De bestuurder erkende dat de administratieplicht en de verplichting om jaarrekeningen te publiceren waren geschonden. Daarmee stond volgens de rechtbank vast dat sprake was van onbehoorlijk bestuur. Op grond van artikel 2:248 lid 2 BW wordt in dat geval vermoed dat de onbehoorlijke taakvervulling een belangrijke oorzaak van het faillissement is. De bestuurder wist dit vermoeden niet te weerleggen.
Hij vond echter dat zijn betalingsverplichting moest worden gehalveerd. Volgens hem was het faillissement mede veroorzaakt doordat een grote opdrachtgever failliet was gegaan en een schuld van ruim een miljoen euro onbetaald had gelaten. Ook voerde hij aan dat hij zichzelf niet had verrijkt en onvoldoende vermogen had om het faillissementstekort te betalen.
De rechtbank gaat daar niet in mee. Artikel 2:248 lid 4 BW bevat een beperkte opsomming van omstandigheden die matiging kunnen rechtvaardigen. De bestuurder had onvoldoende onderbouwd waarom daarvan sprake was.
Daarbij weegt mee dat het aannemingsbedrijf werkzaamheden voor de opdrachtgever bleef uitvoeren, ondanks al langer bestaande betalingsproblemen. Volgens de rechtbank had de bestuurder daardoor zelf bijgedragen aan het oplopen van de onbetaalde vordering.
Ook zijn beperkte financiële draagkracht vormt geen grond om de aansprakelijkheid te verminderen.
Opvallend is dat de bestuurder al in oktober 2022 officieel was teruggetreden, terwijl het faillissement pas in augustus 2023 volgde. Volgens de curator was hij echter feitelijk beleidsbepaler gebleven. Omdat de bestuurder dit niet betwistte, gaat de rechtbank daarvan uit.
Artikel 2:248 lid 7 BW stelt iemand die feitelijk het beleid bepaalt of mede bepaalt, alsof hij bestuurder is, gelijk aan een statutair bestuurder. Het formele vertrek uit het bestuur biedt in deze zaak daarom geen bescherming tegen aansprakelijkheid en vormt evenmin een reden voor matiging.
Naast de financiële veroordeling legt de rechtbank een civielrechtelijk bestuursverbod van vijf jaar op, op grond van artikel 106a van de Faillissementswet.
De bestuurder vond dit een te zware maatregel, maar onderbouwde dat standpunt onvoldoende. De rechtbank ziet daarom geen aanleiding om het verbod te weigeren of de duur ervan te beperken.
Het verbod gaat in zodra het vonnis onherroepelijk is geworden. Vanaf dat moment mag de betrokkene vijf jaar lang niet worden benoemd tot bestuurder of commissaris van een rechtspersoon en evenmin optreden als feitelijk beleidsbepaler.
De uitspraak laat zien hoe verstrekkend de gevolgen van schendingen van de administratie- en publicatieplicht kunnen zijn. Ook een bestuurder die formeel is teruggetreden, kan aansprakelijk blijven wanneer hij feitelijk het beleid blijft bepalen. Een beroep op andere oorzaken van het faillissement of onvoldoende financiële draagkracht is niet zonder meer voldoende om die aansprakelijkheid te beperken.