De e-cursus Wwft op hoofdlijnen behandelt de essentie van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) en is bestemd voor iedereen die niet alles tot in detail hoeft te kennen, maar wel de hoofdlijnen wilt weten.
Een accountantsorganisatie had drie afwijkende stortingen moeten melden bij de Financial Intelligence Unit (FIU-Nederland). Dat oordeelt de rechtbank Rotterdam in een uitspraak van 23 oktober 2026. Het Bureau Financieel Toezicht (BFT) mocht daarvoor een boete opleggen, maar het oorspronkelijke bedrag van ruim 1,3 miljoen euro was volgens de rechtbank buitensporig. De boete wordt verlaagd naar 747.500 euro.
De accountantsorganisatie controleerde de jaarrekening van een onderneming die via een houdstermaatschappij werd gefinancierd door een partij op de Britse Maagdeneilanden. De financiering verliep doorgaans via rechtstreekse bankoverschrijvingen. Bij drie stortingen werd echter gebruikgemaakt van een letter of credit, een betaalinstrument waarbij een bank onder bepaalde voorwaarden namens een andere partij betaalt.
Volgens BFT waren deze stortingen ongebruikelijk. De betaalwijze week af van eerdere en latere transacties en door het gebruik van de letter of credit was de precieze herkomst van het geld onduidelijk. De accountantsorganisatie had de stortingen daarom moeten melden op grond van artikel 16 van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft).
De accountantsorganisatie voerde aan dat een letter of credit een internationaal gebruikelijk betaalinstrument is. Ook zouden de stortingen passen binnen bestaande financieringsafspraken.
De rechtbank volgt dit betoog niet. Voor een melding onder de Wwft zijn geen concrete aanwijzingen voor witwassen nodig. Het is voldoende dat er aanleiding bestaat om te veronderstellen dat een transactie verband kan houden met witwassen of terrorismefinanciering.
Het gebruik van een letter of credit maakt een transactie niet automatisch ongebruikelijk. In dit geval was echter sprake van een afwijkend betaalpatroon en een onduidelijke herkomst van de gelden. De accountantsorganisatie beschikte tijdens de jaarrekeningcontrole over de relevante bankafschriften, maar had geen onderzoek gedaan naar de reden voor de gewijzigde betaalwijze.
Volgens de rechtbank had de organisatie uiterlijk bij afronding van de controle op 30 oktober 2020 moeten vaststellen dat sprake was van een ongebruikelijke transactie. Deze had vervolgens onverwijld bij de FIU moeten worden gemeld.
De rechtbank vindt een boete gerechtvaardigd. De meldplicht is een kernverplichting voor accountantsorganisaties die onder de Wwft vallen. Het niet melden van ongebruikelijke transacties kan het onderzoek van de FIU belemmeren.
Toch vindt de rechtbank de opgelegde boete van 1.323.000 euro te hoog. De overtreding was het gevolg van een eenmalige inschattingsfout. Bovendien beschikte de organisatie verder over deugdelijke Wwft-procedures en had zij herstel- en verbetermaatregelen genomen.
De rechtbank verlaagt de boete daarom naar 750.000 euro. Vanwege overschrijding van de redelijke termijn wordt nog eens 2.500 euro in mindering gebracht. De uiteindelijke boete bedraagt 747.500 euro. De openbaarmaking van het boetebesluit blijft wel in stand. De aangevoerde reputatieschade is volgens de rechtbank onvoldoende om daarvan af te zien.
De accountantsorganisatie verwees ook naar de nieuwe Europese antiwitwasverordening (AMLR), die vanaf 10 juli 2027 van toepassing wordt. Volgens de organisatie zou de toekomstige meldingsdrempel hoger liggen, waardoor een vergelijkbare transactie mogelijk niet meer gemeld hoeft te worden.
De rechtbank gaat daar niet in mee. De precieze invulling van de toekomstige meldplicht is volgens de rechtbank nog onvoldoende duidelijk om te kunnen concluderen dat deze stortingen onder de nieuwe regels niet meer meldingsplichtig zouden zijn.
Voor Wwft-instellingen is vooral van belang dat niet alleen de omvang van een transactie, maar ook een afwijkende betaalwijze en onduidelijkheid over de herkomst van geld aanleiding kunnen geven tot een melding. Daarbij telt welke informatie de instelling op het moment van beoordeling beschikbaar had.
