Abacus: nieuwe software voor uitslagberekening bij verkiezingen

Bij de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2026 gebruiken 14 gemeenten Abacus. Dit zijn:

Amersfoort

Doetinchem

Epe

Groningen

Leiden

Ooststellingwerf

Purmerend

’s Hertogenbosch

Stichtse Vecht

Tynaarlo

Tytsjerkteradiel

Utrecht

Westland

Zoetermeer

De Kiesraad is deze gemeenten dankbaar voor hun deelname aan deze gebruikname van Abacus. De deelnemende gemeenten zijn een goede afspiegeling van de gemeenten in Nederland. Dit komt de evaluatie en de verdere ontwikkeling van Abacus ten goede.

Door Abacus stapsgewijs in een beperkt aantal gemeenten in te zetten kan de Kiesraad de introductie goed begeleiden en lessen trekken uit het gebruik van Abacus in de praktijk.

Ontwikkeld samen met gemeenten

De Kiesraad ontwikkelt Abacus met een intern ontwikkelteam. Op die manier wordt de beschikbare kennis en ervaring van de Kiesraad integraal meegenomen in de ontwikkeling van de software. Ook is er een gebruikersgroep van gemeenten nauw betrokken bij de ontwikkeling, zodat de software goed aansluit op de behoeften van de gemeenten.

Uitgebreid getest

Het ontwikkelteam test de software continu. Daarnaast is Abacus ‘Open Source’ ontwikkeld. Dit betekent dat iedereen kan meekijken met het ontwikkelproces en met de broncode van de software. Dit kan via GitHub. Enthousiaste ontwikkelaars van buiten de Kiesraad hebben ons voorzien van tips en verbeterpunten, ook dit komt de kwaliteit van de software ten goede, waar het team dankbaar voor is.

Abacus wordt op dezelfde manier getest als de bestaande software (OSV2020), met een beveiligingsonderzoek (pentest) en een toets op de wettelijke kaders. Deze onderzoeken worden gedaan door een externe partij, die wordt geselecteerd conform de geldende inkoopprocedure. Binnen de betreffende mantelovereenkomst voeren drie partijen de onderzoeken roulerend uit. Voor de versie van Abacus die tijdens de gemeenteraadsverkiezingen wordt gebruikt, zijn dit HackDefense en KPMG voor respectievelijk de pentest en de toets op wettelijke kaders.

Alle andere gemeenten gebruiken de huidige software OSV2020-U, net als bij voorgaande verkiezingen. Mocht het onverhoopt nodig zijn, vallen ook bovenstaande gemeenten terug op OSV2020-U.