Kiesraad positief over voorgestelde vereenvoudigingen verkiezingsproces

De Kiesraad gaat in een advies in op de voorstellen en komt met enkele aanvullingen. We lichten enkele onderwerpen uit:

Jongeren betrekken bij verkiezingsproces

De Kiesraad vindt het een goede keuze om jongeren van 16 en 17 jaar bij het verkiezingsproces te betrekken. Zij kunnen worden ingezet als ondersteuner (teller) bij een gemeentelijk stembureau of briefstembureau. Wat betreft de Kiesraad zou dat ook mogelijk kunnen worden gemaakt bij ‘gewone’ stembureaus door een extra categorie tellers en/of ondersteuners toe te voegen.

Termijnen postbezorging

Gemeenten en de Kiesraad ontvangen steeds meer signalen dat kiezers vervangende stempassen, kiezerspassen en schriftelijke volmachten niet tijdig ontvangen. De Kiesraad acht het onontkoombaar dat de in de Kieswet genoemde termijnen voor schriftelijke verzending per post worden aangepast. Hierbij moet tegelijk aandacht zijn voor de mogelijkheid voor kiezers om een vervangende stempas, kiezerspas of schriftelijke volmacht aan te vragen tot kort voor de dag van stemming. Het voorliggende wetsvoorstel voorziet hier nog niet in.

Fatale termijn waarborgsom

Voor het indienen van een kandidatenlijst moeten partijen een waarborgsom betalen, tenzij de partij bij de voorgaande verkiezing al een of meer zetels heeft behaald. Deze waarborgsom moet 2 weken vóór de dag van kandidaatstelling zijn betaald. Dit is echter geen fatale termijn. De Kiesraad heeft bij de recente verkiezingen geconstateerd dat partijen steeds later de waarborgsom betalen, soms pas in de verzuimperiode. Dit leidt tot problemen met het tijdig verkrijgen en aanleveren van het bewijs van betaling. Om dit te voorkomen bepleit de Kiesraad dat de betaling uiterlijk op de dag van kandidaatstelling om 17 uur moet zijn ontvangen.

Plaatsvervangende leden Kiesraad

De Kiesraad bestaat in zijn rol van centraal stembureau uit leden en buitengewone leden. Daarbij is het van belang dat deze leden bij ontstentenis kunnen worden vervangen. De Kiesraad is blij dat wordt voorzien in deze mogelijkheid van plaatsvervangende leden voor de Kiesraad en wijst erop dat dit zowel voor de leden als de buitengewone leden moet gelden.

Bredere actualisering Kieswet

Gezien de diverse wijzigingen in dit wetsvoorstel en eerdere wijzigingswetten, stelt de Kiesraad de vraag of het geen tijd wordt voor een bredere actualisering of modernisering van de Kieswet. De Kiesraad gaat hierover graag in gesprek.