Rabobank mag bankrelatie met logistiek bedrijf beëindigen vanwege indirecte Ruslandhandel

Het Haagse bedrijf bankierde sinds 2014 bij Rabobank. Na de Russische invasie van Oekraïne verscherpte Rabobank haar beleid. Per januari 2024 verbood het aangescherpte sanctiebeleid ook transacties waarbij goederen van, naar of via Rusland worden vervoerd, ongeacht of de goederen zelf op een sanctielijst staan.

Rabobank ontdekte dat de onderneming via een Bulgaarse entiteit goederen naar Rusland exporteerde. Hoewel de onderneming stelde dat zij zich aan het beleid zou houden, bleek uit onderzoek dat zij nieuwe relaties aanging met partijen in Bulgarije en Estland, waarvan vast kwam te staan dat in ieder geval de Estse partij goederen naar Rusland verscheepte.

Cruciale details uit het sanctiebeleid

In de procedure kwam naar voren dat het aanvullende beleid van de bank twee specifieke criteria hanteert waarbij een relatie als onwenselijk wordt beschouwd:

Wanneer een Ultimate Beneficial Owner (UBO) een belang heeft van meer dan 10%.

Wanneer een klant meer dan 10% van de jaaromzet genereert uit activiteiten met Russische partijen.

De bestuurder van het bedrijf heeft de Russische nationaliteit. De rechter oordeelde dat dit niet de doorslaggevende reden was voor de opzegging, maar dat het — in combinatie met de bedrijfsactiviteiten — de risico’s voor de bank wel vergrootte

Het juridische oordeel

De rechter toetste de opzegging aan de maatstaven van redelijkheid en billijkheid (art. 6:248 lid 2 BW) en de zorgplicht van de bank (art. 2 ABV). De vorderingen werden afgewezen om de volgende redenen:

Schending Sanctiebeleid: Rabobank had het beleid duidelijk gecommuniceerd, maar de onderneming bleef desondanks indirecte handel faciliteren.

Wettelijke plicht (Wwft): Omdat de onderneming onvoldoende transparantie bood over de activiteiten van de Bulgaarse en Estse partijen, kon Rabobank het cliëntenonderzoek niet positief afronden. Op grond van artikel 5 lid 3 Wwft was de bank daarom wettelijk verplicht de relatie te beëindigen.

Belangenafweging: Het risico op reputatieschade voor de bank en de onredelijk zware werklast die continue monitoring van deze goederenstromen zou vereisen, wogen zwaarder dan het belang van het bedrijf bij het behoud van de rekening.

Consequentie

De opzegging bleef in stand, evenals de registratie van het bedrijf en de bestuurder in het Interne VerwijzingsRegister (IVR) van de bank voor de duur van zes jaar.