Beursbedrijven: wel een diverse top, maar geen inclusieve cultuur

Het rapport is het eerste dat de naleving van de aangescherpte Corporate Governance Code 2022 integraal in kaart brengt. Onderzoeksbureau SEO onderzocht in opdracht van de Commissie hoe beursvennootschappen en institutionele beleggers rapporteren over de code, met speciale aandacht voor thema’s als duurzame waardecreatie, diversiteit en inclusie, cultuur en governance.

Meer aandacht voor diversiteit dan voor inclusie

Uit het onderzoek blijkt dat bedrijven hun beleid vooral richten op diversiteit, bijvoorbeeld in termen van samenstelling van bestuur en raad van commissarissen. Inclusie – zoals gelijke kansen, sociale veiligheid en ruimte voor verschillende perspectieven binnen de organisatie – komt veel minder expliciet terug in doelstellingen en toelichtingen.

Ook wanneer bedrijven inclusiedoelen formuleren, ontbreekt vaak een onderbouwing waarom deze doelen passend zijn voor de specifieke organisatie. Daardoor blijft onduidelijk hoe inclusie daadwerkelijk wordt ingebed in strategie, cultuur en dagelijkse praktijk.

Grote bedrijven lopen voorop

De naleving van de rapportagebepalingen verschilt sterk tussen bedrijven. Grote ondernemingen, met name AEX-bedrijven, rapporteren uitgebreider en consistenter dan kleinere beursgenoteerde ondernemingen. Een belangrijke verklaring is dat grote bedrijven vaker onder de Europese Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) vallen, die hen verplicht om uitgebreider te rapporteren over sociale thema’s zoals personeelsbeleid, diversiteit en cultuur.

Kleinere bedrijven die niet onder deze Europese regels vallen, blijken vaker moeite te hebben om de aangescherpte eisen van de Corporate Governance Code te vertalen naar concrete en inhoudelijke rapportage over diversiteit en inclusie.

Cultuur blijft moeilijk thema

Naast inclusie blijkt ook organisatiecultuur een van de slechtst nageleefde onderdelen van de code. Veel bedrijven rapporteren wel over processen en structuren, maar geven weinig inzicht in hoe de gewenste cultuur bijdraagt aan de strategie en aan duurzame lange termijn waardecreatie. Volgens de Commissie zijn cultuur en inclusie nauw met elkaar verbonden en essentieel voor goed ondernemingsbestuur.

Externe druk zichtbaar in beleid

Uit de enquête onder bedrijven blijkt dat een deel van de ondernemingen het diversiteitsbeleid het afgelopen jaar heeft aangepast. Daarbij speelt niet alleen interne evaluatie een rol, maar ook externe politieke en maatschappelijke ontwikkelingen. Dit onderstreept volgens de onderzoekers dat diversiteits- en inclusiebeleid gevoelig kan zijn voor internationale context en veranderende maatschappelijke discussies.

Meer nadruk op inhoud en kwaliteit

De Monitoring Commissie ziet de uitkomsten als een nulmeting en wil de komende jaren nadrukkelijker inzetten op verbetering van de kwaliteit van rapportage. Diversiteit en inclusie zijn daarbij expliciet aangewezen als prioritaire thema’s. De Commissie benadrukt dat algemene of standaardmatige teksten niet langer volstaan en dat van bedrijven wordt verwacht dat zij concreet, contextgericht en transparant rapporteren.

Het rapport laat zien dat de basis voor diversiteitsbeleid bij veel bedrijven aanwezig is, maar dat de stap naar structurele inclusie en betekenisvolle rapportage daarover nog lang niet overal is gezet.