Grotere kans op cyberaanvallen en marktcorrecties door geopolitieke onrust

Deze risico’s staan niet op zichzelf. Overkoepelend blijven geopolitieke spanningen en geo-economische fragmentatie de belangrijkste risicofactoren voor de financiële stabiliteit. Langdurig hogere energieprijzen als gevolg van de oorlog in het Midden-Oosten kunnen leiden tot meer inflatie en lagere economische groei. Daarbij versterken de geopolitieke spanningen en geo-economische fragmentatie bestaande kwetsbaarheden zoals cyber- en operationele dreigingen, schuldposities van overheden en mogelijke verliezen in hooggewaardeerde financiële markten en private credit.

DNB-president Olaf Sleijpen: “De risico’s voor de Nederlandse financiële stabiliteit blijven groot als gevolg van de aanhoudende geopolitieke en economische turbulentie. Nog steeds hebben we te maken met “code oranje”. Gelukkig blijkt uit onze stresstest dat banken bestand zijn tegen mogelijke verliezen door een aanhoudende oorlog in het Midden-Oosten. Dat bewijst eens te meer het belang van stevige buffers bij financiële instellingen.”

Geopolitieke spanningen en technologie vergroten cyberrisico’s

De combinatie van geopolitieke spanningen en snelle technologische ontwikkelingen vergroten de noodzaak van digitale weerbaarheid. De kans op cyber‑ en hybride incidenten neemt toe, terwijl cyberdreigingen zich dankzij krachtige (generatieve) AI-modellen in hoog tempo kunnen voordoen. Dit legt de lat hoger voor financiële instellingen om kwetsbaarheden snel te verhelpen, tijdig te herstellen en effectief uit te wijken. Daarnaast bevestigen deze ontwikkelingen het belang van een Europese aanpak, zowel in de ontwikkeling van AI-technologie als in het versterken van internationale informatie-uitwisseling over de kansen en risico’s van deze nieuwe (generatieve) AI-modellen.

Stresstest: banken bestand tegen financiële verliezen door oorlog Midden-Oosten

De stresstest in het OFS laat zien dat Nederlandse banken mogelijke toekomstige verliezen door een escalatie van de oorlog in het Midden-Oosten goed kunnen opvangen. Ook bij lagere inkomsten, hogere kredietverliezen en een toename van risicogewogen activa blijven banken dankzij solide kapitaalbuffers weerbaar: de gemiddelde kernkapitaalratio daalt met circa 2 procentpunt, maar blijft met 15,7% boven de vereisten. Wel nemen de risico’s toe naarmate het conflict langer aanhoudt, onder meer door oplopende kredietverliezen.

Private credit onder vergrootglas

Private credit zijn bedrijfsleningen die niet op een beurs verhandeld worden en door andere instellingen dan banken worden verstrekt. De opkomst van private credit is in beginsel positief: het vergroot de diversiteit op kredietmarkten en verkleint de afhankelijkheid van bankfinanciering. Maar het beperkte zicht op kredietkwaliteit van private creditleningen en de verwevenheid met andere financiële instellingen maakt het lastig om risico’s te doorgronden. Vanuit het oogpunt van financiële stabiliteit is het daarom belangrijk om de economische voordelen van private credit te behouden, en tegelijkertijd meer zicht te krijgen op de blootstellingen en verwevenheden tussen financiële instellingen.

DNB heeft eerder dit jaar een uitvraag gedaan naar private beleggingen van de grootste Nederlandse pensioenfondsen en verzekeraars. De eerste resultaten laten zien dat de totale private credit blootstellingen van de grootste verzekeraars de afgelopen vier jaar met ongeveer een derde zijn toegenomen naar ruim 16 miljard euro in 2025. Dit komt neer op ongeveer 8% van het totale belegde vermogen.

Groei stablecoinmarkt blijven monitoren

Stablecoins zijn crypto-activa die hun waarde stabiel proberen te houden ten opzichte van een gangbare valuta, zoals de dollar of de euro, en zijn de afgelopen twee jaar in omvang verdubbeld naar circa 300 miljard dollar. De directe blootstellingen van Nederlandse huishoudens en financiële instellingen zijn gering. Als stablecoins verder groeien, nemen de verwevenheden met het financiële stelsel toe. Dit kan leiden tot grotere prijsbewegingen op financiële markten en veranderingen in de financieringsstructuur van banken. Internationale verschillen in regelgeving kunnen deze risico’s versterken, wat het belang van consistente mondiale standaarden onderstreept.