Follow the Money: beeld van massaal vertrekkende bedrijven klopt niet

Volgens FTM telt Nederland ongeveer 31.500 multinationals. Daarvan maakten slechts negentien bedrijven het afgelopen jaar bekend dat zij (delen van) hun activiteiten zouden afbouwen of verplaatsen. In slechts zeven gevallen gaat het om een vrijwel volledig vertrek. Bovendien blijkt bij minder dan de helft van deze bedrijven dat het Nederlandse vestigingsklimaat daadwerkelijk een doorslaggevende rol speelde.

In veel gevallen gaat het om bedrijfsspecifieke keuzes of internationale ontwikkelingen. Industriële bedrijven kampen bijvoorbeeld met hoge energieprijzen en zware concurrentie van goedkope import uit China, een probleem dat in heel Europa speelt. Bekende voorbeelden die in het publieke debat vaak worden aangehaald – zoals Aegon, Accell en AkzoNobel – blijken volgens FTM vooral strategische of markttechnische redenen te hebben voor hun besluiten, en niet zozeer problemen met Nederlands beleid.

Ook een door het ministerie van Economische Zaken genoemd voorbeeld, techbedrijf Bird, blijkt bij nadere navraag niet te zijn vertrokken. De oprichter bevestigt tegenover FTM dat het bedrijf nog steeds in Nederland actief is, al spreekt hij wel van zorgen over het financieringsklimaat voor start-ups.

FTM plaatst de politieke waarschuwingen van onder meer demissionair minister Vincent Karremans en oud-ASML-topman Peter Wennink daarmee in perspectief. Volgens de onderzoeksredactie worden zorgen over een vermeende exodus van bedrijven vaak herhaald, maar ontbreken harde cijfers. Sterker nog: cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek laten zien dat het aantal bedrijven met meer dan 500 werknemers in Nederland sinds 2020 jaarlijks groeit.

De conclusie van Follow the Money is dat het beeld van een leeglopend Nederland vooral wordt gevoed door incidenten en retoriek, terwijl de onderliggende data juist wijzen op een veerkrachtige en dynamische economie.