Verantwoording, intrekking en terugvordering

Voor de jeugdige en zijn ouder geldt een algemene inlichtingen- en medewerkingsverplichting betreffende het pgb. Het gaat om alle feiten en omstandigheden waarvan voor hen redelijkerwijs duidelijk moet zijn dat deze aanleiding kunnen zijn tot heroverweging van een beslissing over een pgb. Voldoet de jeugdige of zijn ouder niet aan deze verplichting, dan heeft dit gevolgen voor het toegekende pgb. Het pgb kan dan worden herzien (aanpassing van het budget naar beneden) of zelfs ingetrokken (het besluit heeft met terugwerkende kracht nooit bestaan).

Aangezien het pgb op de persoon van de jeugdige is afgestemd, dient het college periodiek na te gaan of het nog passend is. Hoe vaak dit zal zijn, zal mede afhangen van de aard van de hulpvraag en van wat bij het onderzoek is vastgesteld. Dit onderzoek kan tot de conclusie leiden dat het verstrekte pgb nog passend is, maar het kan ook leiden tot een heroverweging, waarna het pgb wordt herzien of ingetrokken.

De bevoegdheid tot herziening, dan wel intrekking, is vastgelegd in artikel 8.1.4. Het college kan een pgb herzien of intrekken, indien het college vaststelt dat:

de jeugdige of zijn ouders onjuiste of onvolledige gegevens hebben verstrekt en de verstrekking van juiste of volledige gegevens tot een andere beslissing zou hebben geleid;

de jeugdige of zijn ouders niet langer op de individuele voorziening of het daarmee samenhangende pgb zijn aangewezen;

de individuele voorziening of het daarmee samenhangende pgb niet meer toereikend is te achten;

de jeugdige of zijn ouders niet voldoen aan de voorwaarden van het pgb; of

de jeugdige of zijn ouders het pgb niet of voor een ander doel gebruiken dan waarvoor het bestemd is.

In een besluit tot intrekking of herziening dient het college het tijdstip waarop de beslissing in werking treedt te bepalen. Uit zorgvuldigheidsnormen vloeit voort dat de jeugdige of zijn ouder in beginsel enige tijd gegund wordt om zich voor te bereiden op de gewijzigde situatie. De termijn zal afhangen van de reden voor de herziening of intrekking. Als de herziening of intrekking een gevolg is van schending van de inlichtingenverplichting, dan is er in beginsel geen reden om een gewenningsperiode toe te passen.

In de Jeugdwet is geen algemene bepaling opgenomen die ziet op de terugvordering van het teveel verstrekte pgb. In artikel 8.1.4, derde lid is enkel bepaald dat in geval van herziening of intrekking wegens het verstrekken van onjuiste of onvolledige gegevens het college bij dwangbevel geheel of gedeeltelijk het ten onrechte genoten pgb kan invorderen. Dit is echter een invorderingsbepaling, een bepaling over terugvordering (die daaraan vooraf zou moeten gaan) ontbreekt in de wet. Voor de terugvordering van teveel verstrekt pgb na een herziening of intrekking in andere gevallen is in de Jeugdwet in het geheel geen grondslag te vinden.

Intrekking en terugvordering zijn bevoegdheden die door de wetgever rechtstreeks aan het college zijn gegeven. Het is nog onduidelijk of dit betekent dat de gemeenteraad hier geen bevoegdheden heeft. De Centrale Raad van Beroep heeft hierover nog geen standpunt ingenomen. Het is dus nog niet duidelijk of en in hoeverre een beleidsplan of verordening over deze onderwerpen door de raad mogen worden vastgesteld.