Taken gemeente

De Jeugdwet bevat diverse taken en verantwoordelijkheden voor de gemeenteraad en het college.

Gemeenteraad

De gemeenteraad heeft als voornaamste taak het periodiek vaststellen van een beleidsplan (zie paragraaf 3.5.1) en het vaststellen van een verordening (zie paragraaf 3.5.2).

College

Het college krijgt diverse taken en verantwoordelijkheden toebedeeld. De belangrijkste zijn:

het treffen van voorzieningen op het gebied van jeugdhulp en het waarborgen van een deskundige toeleiding naar, advisering over, bepaling van en het inzetten van de aangewezen voorziening (jeugdhulpplicht);

het melden aan de Raad voor de Kinderbescherming als er een maatregel met betrekking tot het gezag overwogen moet worden;

de uitvoering van de kinderbeschermingsmaatregelen, van de jeugdreclassering en van de jeugdhulp die voortvloeit uit een strafrechtelijke beslissing. Deze verantwoordelijkheid houdt in ieder geval in dat het college voorziet in een toereikend aanbod van gecertificeerde instellingen die de kinderbeschermings- maatregelen en jeugdreclassering uitvoeren, opdat zeker is gesteld dat de uitspraak van de rechter (of een andere instantie) kan worden uitgevoerd. De verantwoordelijkheid houdt tevens de plicht in om de jeugdhulp te leveren die door de gecertificeerde instelling nodig wordt geacht. Hierbij gaat het over de situatie dat bij de uitvoering van de kinderbeschermingsmaatregel of jeugdreclassering aanvullende hulp nodig is. Bij een kinderbeschermingsmaatregel is de gecertificeerde instelling bevoegd om dit te bepalen. Bij jeugdreclassering kunnen naast de gecertificeerde instelling ook andere instanties, zoals de rechter, de officier van justitie of de directeur van de justitiële jeugdinstelling, besluiten dat jeugdhulp nodig is;

het informeren van jeugdigen, ouders en pleegouders over de mogelijkheid om gebruik te maken van de diensten van een vertrouwenspersoon.

Daarnaast is in artikel 2.6, eerste lid Jeugdwet een aantal taken opgenomen dat voortvloeit uit de verantwoordelijkheid van het college. Deze opsomming is niet uitputtend. De opsomming betreft taken die volgens de wetgever onmisbaar zijn in het nieuwe jeugdstelsel. Zo is het college er in ieder geval verantwoordelijk voor dat:

er een kwalitatief en kwantitatief toereikend aanbod is om aan de taken als bedoeld in de artikelen 2.2, 2.3 en 2.4, tweede lid, onderdeel b, te kunnen voldoen;

jeugdhulp op een laagdrempelige en herkenbare manier wordt aangeboden en te allen tijde bereikbaar en beschikbaar is in situaties waar onmiddellijke uitvoering van taken is geboden;

degenen die beroepsmatig met jeugdigen werken deskundig advies kunnen krijgen over vragen en problemen met betrekking tot opgroei- en opvoedingsproblemen, psychische problemen en stoornissen;

wordt voorzien in maatregelen om kindermishandeling te bestrijden, en

jeugdhulp ook toegankelijk is na verwijzing door de huisarts, de medisch specialist en de jeugdarts, onverminderd de daarbij te hanteren professionele standaard als bedoeld in artikel 453 van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek.

De colleges dienen, waar nodig, met elkaar samen te werken (artikel 2.8). Voor een aantal deeltaken binnen het brede pakket van jeugdhulp geldt dat dit niet op gemeentelijk niveau uitgevoerd kan worden. Onder andere de benodigde deskundigheid, de beperkte omvang van sommige doelgroepen en de schaal waarop sommige gespecialiseerde voorzieningen en aanbieders van voorzieningen zijn georganiseerd maken dat gemeenten deze taken beter in samenwerking dan allemaal afzonderlijk kunnen oppakken. Dit heeft geleid tot een, door gemeenten zelf opgestelde, landelijke indeling van regionale samenwerkingsverbanden, waarin de transitie jeugdzorg, inclusief de vormgeving van bovenlokale samenwerking, wordt voorbereid. Nederland telt op dit moment 42 jeugdhulpregio’s.