Het treffen van voorzieningen

Het college kan op grond van de Jeugdwet op diverse manieren ondersteuning bieden, waaronder het treffen van voorzieningen. Artikel 2.9 Jeugdwet maakt hierbij een onderscheid tussen individuele voorzieningen en overige voorzieningen (in de Wmo 2015 wordt gesproken over maatwerkvoorzieningen respectievelijk algemene voorzieningen). Volgens de Memorie van Toelichting kan de door het college te treffen voorziening zowel een algemene, vrij toegankelijke voorziening zijn als een individuele voorziening. Hieruit kan dus worden afgeleid dat onder ‘overige voorzieningen’ algemene, vrij toegankelijke voorzieningen dienen te worden verstaan. De gemeenteraad dient in de verordening vast te stellen welke overige voorzieningen en individuele voorzieningen er beschikbaar zijn, die vervolgens nader kunnen worden uitgewerkt door het college (in paragraaf 3.5.2 volgt meer over deze bevoegdheid van de gemeenteraad).

Overige voorziening

Een overige voorziening is dus een algemene, vrij toegankelijke voorziening. Als een dergelijke overige voorziening voorhanden is die ook toereikend is om de problemen van de jeugdige of zijn ouders op te lossen, is het niet nodig om een individuele voorziening te treffen. Op zo’n overige voorziening kan in principe iedereen een beroep doen. Hier kunnen de jeugdige en zijn ouders gebruik van maken zonder dat zij daarvoor een verwijzing of een besluit van het college nodig hebben. De jeugdige en zijn ouders kunnen zich voor deze jeugdhulp dus rechtstreeks tot de aanbieder van de overige voorziening wenden.

Voorbeelden van overige of algemene voorzieningen zijn welzijnswerk, schoolmaatschappelijk werk en opvoedondersteuning en opvoedadvies.

Individuele voorziening

Een individuele voorziening is niet vrij toegankelijk. Dat houdt in dat het college moet beoordelen of de jeugdige of zijn ouders de jeugdhulp daadwerkelijk nodig hebben. Hiervoor dienen de persoonlijke situatie en de behoeften van de jeugdige en zijn ouders in kaart te worden gebracht.

Voorbeelden van categorieën individuele voorzieningen zijn ambulante jeugdzorg, dagbehandeling, verblijf, pleegzorg, generalistische basis geestelijke gezondheidszorg (basis-ggz), gespecialiseerde geestelijke gezondheidszorg, begeleiding, persoonlijke verzorging, kortdurend verblijf, behandeling (licht) verstandelijk beperkten en verblijf (licht) verstandelijk beperkten.

Vervoer

Als een jeugdige jeugdhulp ontvangt en in verband met een medische noodzaak of een gebrek aan zelfredzaamheid niet in staat is om zelfstandig van en naar de locatie te komen waar de jeugdhulp wordt gegeven, behoort tot de door het college te treffen voorziening, als het college dit noodzakelijk vindt, tevens het vervoer naar en van de locatie waar de jeugdhulp gegeven wordt, binnen of buiten de gemeentegrenzen (artikel 2.3, tweede lid).

Kortdurend verblijf

Ten slotte dient hier nog te worden gewezen op artikel 2.3, derde lid Jeugdwet. In dit artikellid is bepaald dat, indien een jeugdige die de leeftijd van achttien jaar nog niet heeft bereikt, aangewezen is op permanent toezicht en die jeugdhulp als bedoeld in de definitie van jeugdhulp in artikel 1.1 onder 2° en 3° of verpleging als bedoeld in de Zvw ontvangt, het college, indien dat naar zijn oordeel noodzakelijk is, voorzieningen treft die de ouders in staat stellen hun rol als verzorgers en opvoeders te blijven vervullen. Dat is een ingewikkelde formulering, maar deze houdt in dat de wetgever tot uitdrukking heeft willen brengen dat het kortdurend verblijf dat strekt tot ontlasting van de mantelzorger van een persoon die is aangewezen op permanent toezicht naar de Jeugdwet is gedecentraliseerd. Evenals in de Wmo 2015 heeft de wetgever er echter voor gekozen om dit kortdurend verblijf niet in de vorm van een concrete voorziening in de wet op te nemen, maar om het gewenste resultaat, ontlasting van de ouders, als afzonderlijk onderdeel van artikel 2.3 te formuleren. Dit geeft het college de mogelijkheid om eventueel ook andere voorzieningen te treffen dan alleen het kortdurend verblijf, zolang hiermee maar het gewenste resultaat bereikt wordt.