Niet de bestuurder zelf, maar collega’s beoordelen tegenstrijdig belang

Getir verkeerde eind 2024 in zwaar financieel weer. Grootaandeelhouder en kredietverstrekker Mubadala – goed voor circa 29% van de aandelen en ruim USD 450 miljoen aan verstrekte kredieten – stelde een ultimatum. De oprichters van Getir, die samen circa 21% van de aandelen hielden, bereikten geen overeenstemming met Mubadala over een eerder overeengekomen herstructureringsplan (de zogenoemde Hive-Out). Begin januari 2025 besloten de uitvoerende bestuurders uiteindelijk in te stemmen met een transactie waarbij alle dochterondernemingen van Getir werden overgedragen aan Mubadala, in ruil voor kwijtschelding van schulden en een aanvullend krediet van USD 50 miljoen.

De oprichters, die als niet-uitvoerende bestuurders zitting hadden in het bestuur, werden van de beraadslaging en besluitvorming over deze transactie uitgesloten. De uitvoerende bestuurders waren van oordeel dat de oprichters een tegenstrijdig belang hadden. Zij hadden immers een persoonlijk financieel belang bij de Hive-Out, terwijl de voorgestelde transactie dat belang doorkruiste. De oprichters konden zich daar niet in vinden en stapten naar de Ondernemingskamer.

De centrale vraag in cassatie was of een bestuurder zelf mag beoordelen of hij een tegenstrijdig belang heeft en dus mag deelnemen aan de besluitvorming, of dat deze beoordeling toekomt aan zijn medebestuurders.

Het oordeel van de Hoge Raad

De Hoge Raad maakt duidelijk dat het niet aan de betrokken bestuurder zelf is om te bepalen of sprake is van een tegenstrijdig belang. Indien daarover verschil van inzicht bestaat, komt die beoordeling toe aan de overige bestuurders.

De bestuurder met een mogelijk tegenstrijdig belang heeft wel een eigen verantwoordelijkheid om daarvan tijdig melding te maken aan zijn medebestuurders en volledige openheid van zaken te geven. Komen de overige bestuurders vervolgens tot het oordeel dat sprake is van een tegenstrijdig belang, dan dienen zij ervoor zorg te dragen dat de betrokken bestuurder niet deelneemt aan de beraadslaging en besluitvorming.

De Hoge Raad herhaalt daarbij dat sprake is van een tegenstrijdig belang wanneer een bestuurder zodanig onverenigbare belangen heeft dat in redelijkheid kan worden betwijfeld of hij zich uitsluitend laat leiden door het belang van de vennootschap en de daarmee verbonden onderneming.

Betekenis voor de praktijk

Met deze uitspraak verschaft de Hoge Raad duidelijkheid over een vraag die in de praktijk geregeld tot discussie leidde. Indien twijfel bestaat over de aanwezigheid van een tegenstrijdig belang, ligt de beslissingsbevoegdheid bij de medebestuurders en niet bij de betrokken bestuurder zelf.

Een bestuurder die het niet eens is met dat oordeel kan zich tot de rechter wenden. Daarmee wordt voorkomen dat een bestuurder door een eigen beoordeling kan bepalen of hij wel of niet aan de besluitvorming deelneemt.

Het cassatieberoep van de oprichters werd verworpen.